Frsluflokkur: Umhverfisml

Er loftslagsvandinn tab?

g hef veri a velta v fyrir mr a undanfrnu hvort umran um loftslagsvandann s tab. Loftslag.is hfum vi ritstjrninni haft stefnu a skrifa um a sem vsindin hafa a segja um loftslagsmlin. .e. a koma inn rkin, rannsknirnar og frin. Vitkurnar hafa almennt veri gar. Efninu er raa kvena flokka, hliarstikunni til hgri eru fastar sur ar sem reynt a koma inn vsindin bak vi frin og svo eru frttir, blogg, gestapistlar og svokalla heitt efni tenglunum hr a ofan.

Mitt persnulega mat er a, a a su verulegar lkur v a grurhsalofttegundir og magn eirra lofthjpnum hafi bein hrif hitastig jarar, a er a sem vsindin segja okkur dag. Hversu miki, er kveinni vissu h, .a.l. eru t.d. ekki allar spr um hkkun hitastigs eins. Einnig koma arna inn nttrulegar sveiflur jarar sem hafa hrif hitastig jarar n eins og alltaf. essar nttrulegu sveiflur hafa au hrif a bi getur hitastig hkka meira en spr geru r fyrir ea jafnvel lkka tmabundi.

Umra um essi ml er frekar undarleg kflum. Umran virist stundum fara t skotgrafaherna tveggja fgasjnarmia, .e. eirra sem telja a heimurinn s a farast og eirra sem ekkert vilja gera. arna milli eru svo mrg litbrigi skoana. N vil g gjarnan taka a fram a g tilheyri hvorugum fgahpnum, en tel vandann vera til staar og tel a vi honum veri a bregast. Persnulega tel g a hgt s, me hjlp tkni og me breyttum vihorfum, a draga verulega r losun grurhsalofttegunda. Ef meira arf til, arf a fara fram pltsk umra um hvernig skuli n eim markmium, s umra fer m.a. fram Kaupmannahfn desember, ar sem fulltrar 192 landa koma saman og ra mlin.

N langar mig a fara sm ankatilraun, ar sem g bi lesendur um a hugsa sem svo, "Loftslagsvandi af mannavldum er raunverulegur". essi tilraun gengur t a hugsa sem svo, hva ef vsindamenn eir sem rannsaka essi ml mest hafa rtt fyrir sr? Vi essa tilraun vera til nokkrar spurningar sem vert er a skoa nnar.

  1. Eigum vi a hafa hrif framtina og ra loftslagsmlin opinsktt?
  2. Er a skylda okkar a finna lausnir?
  3. Hvar viljum vi setja marki fyrir v a etta s raunverulegur vandi, er a vi 0,5C ea 2C hkkun hitastigs, ea einhver nnur tala?
  4. Ef hitastig hkkar ltillega, mia vi einhverjar forsendur, stendur okkur sama?
  5. Hvenr verur vandinn raunverulegur samkvmt v (3. og 4. spurning)?
  6. Hva ef a kemur ljs eftir 50 r a etta hafi veri minni vandi en hugsanlega er tali lklegt dag, tti s mguleiki a hafa hrif umruna dag, sem tti a vera t fr bestu fanlegum upplsingum dagsins dag?
  7. Eigum vi a ra hugsanlegar gilegar afleiingar loftslagsbreytinga af mannavldum?
  8. loftslagsumra pltskum ntum rtt sr?
  9. Hvernig munu lfskilyri rast um allan heim ef vi tkum vandanum?
  10. Ef vandinn er raunverulegur, hversu langt a ganga v a gera athugasemdir vi umfjllun sem gerir annahvort lti r vandanum ea telur hann ekki fyrir hendi?

etta eru spurningar sem mig langar a bija ykkur kru lesendur, a velta fyrir ykkur. Persnulega hef g ekki kvein svr vi llum atriunum. R spurninga er ekki vegna vgis heldur a handahfi. Frlegt vri ef lesendur vildu taka tt essari ankatilraun, me v a svara einni ea fleiri spurningum. essi ml mega a mnu viti ekki vera a tab.

---

ar sem etta er bloggfrsla af Loftslag.is, hef g ekki opi fyrir athugasemdir hr, heldur er hgt a smella ennan tengil til a taka tt umrunni.

---

Athugasemdir sem komnar eru, Loftslag.is:

Gulli
essi ml eru orin "tab" vegna ess a a m ekki efast um au - flestir eru httir a nenna a reyna a ra au vegna ess a etta eru eins og trml, ef ekki fylgir rtttrnaarbkinni er allt sem segir bull, vitleysa og borga af oluflgunum.

ann htt eru "mlin trdd" og "engin vafi lengur" - enginn sem ekki er sammla fr a tj sig n ess a f yfir sig stalaa sktkasti um oluflgin.

Sveinn Atli
etta er svo sem einn vinkill mlsins Gulli, a er sanngjarnt a nefna hann a s ekki hluti ankatilraunarinnar. m setja spurningamerki vi a a blanda tr vsindi, samanber essa frslu: http://www.loftslag.is/?page_id=1313

Persnulega finnst mr ltill vafi v a aukning grurhsalofttegunda hafi hrifa hitastig, er spurningin sem eftir situr um vissuna spnum og hvenr teljum vi um vanda a ra. a er meira hugsunin bak vi essa frslu.

En vi getum btt vi spurningu: 11. Er slmt fyrir umruna a vsindamenn og ailar eins og t.d. oluflg og nnur hagsmunasamtk taki tt henni og hafi skoun mlunum?


Loftslag.is - Spurningar og svr

Hrundir hfum vi gtt dmi um innihald undirsu sem er hluti af heimasunni Loftslag.is. Textinn er hluti af Spurningar og svr undirsunni. Loftslag.is opnar me formlegum htti ann 19. september nk. a er hgt a fara inn hana strax dag og f hugmynd um hvernig san verur uppbygg. ess ber a geta a san er enn vinnslu.

---

run styrks koldoxs andrmsloftinu

run styrks koldoxs andrmsloftinu fr byrjun inbyltingar hefur veri upp vi. Koldox er yfirleitt litin vera aalgrurhsalofttegundinn andrmsloftinu. Koldox er a miklu magni andrmsloftinu a a hefur mikil heildarhrif sem grurhsalofttegund. Hgt er a lesa frekar um grurhsahrif Loftslag.is. Fr v inbyltingin hfst hefur styrkur koldoxs fari r u..b. 280 ppm (part per million) um 387 ppm. etta er um 38% aukning magni koldoxs lofthjpnum.

---

Loftslag.is

---

10/9 - smvgileg breyting texta, sj athugasemd


N heimasa - Loftslag.is

ann 19. september mun opna formlega n heimasa vefslinni loftslag.is. etta er vefsa sem tla er a vera upplsingaveita um loftslagsml slensku. Frttir er vara loftslagml munu f sitt plss sunni samt bloggi fr ritstjrn. Einnig hfum vi huga a skja brunn gesta sem ekkja essi fri vel og birta gestapistla um essi ml. sunum vera einnig upplsingar um vsindin, .e. fastar sur ar sem hgt verur a lesa um msar stareyndir um loftslagsml.

Ritstjrn vefsunnar Loftslag.is skipa Hskuldur Bi Jnsson og s sem hr skrifar, Sveinn Atli Gunnarsson.

Vonumst vi eftir a geta komi ft flugum vefmili me njustu frttir og msar upplsingar um loftslagsml. San hefur veri vinnslu um nokkurt skei n og fram eftir a fnpssa suna fram a opnun. N egar er hgt a skoa fstu surnar um vsindalegu hliina, en ess ber a geta a r sur eru enn vinnslu og eru sumarhverjar klraar.


Hluti af lausninni

Hr tla g ekki a taka srstaka afstu til essara kvenu leia sem tala er um frttinni. essi vsindi munu a llum lkindum vera hluti af eirri lausn a halda hkkun hitastis undir 2C. etta mark er miki nota sem vimi ess hita sem vi viljum gjarnan halda okkur undir eins og fram kemur frttinni. msar aferir jarverkfra (ea loftslagsverkfra eins og g vil kalla au) munu hugsanlega vera til ess a halda okkur undir yfir 2C markinu. ar sem a virist vera erfitt a komast a pltsku samkomulagi um a minnka losun koldoxs ng til a n markinu, arf samhlia a leita annarra leia. a eru fleiri ttir sem arf a huga a, m.a. srnun sjvar sem er nnur hli aukningu koldoxs andrmsloftinu. A mnu mati getur loftslagsverkfrin ekki ori nema hluti heildarlausnarinnar, ar sem fyrst og fremst arf a leita lausna til a minnka losun koldoxs.

---

[31.8 - Leirtting teksta]


mbl.is Gervitr til a gleypa koltvsring
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Myndband fr NASA um loftslagsbreytingar og bflugur

Hrundir er myndband um breytingar tmasetningu frvun blma og hvaa hrif a hefur bflugur og lf eirra. Samkvmt upplsingum r gervihnttum hefst vori norurhluta Bandarkjanna hlfum degi fyrr hverju ri vegna loftslagsbreytinga. myndbandinu er komi inn ann mguleika a blmin og bflugurnar geti fari r takti hvort vi anna, ef frvun blma frist til vegna loftslagsbreytinga.


N rannskn vegum NASA gefur til kynna a sinn Noruplnum s a ynnast

N rannskn vegum NASA, sem ger er me ICESat gervihnettinum, gefur til kynna a sinn Noruplnum s a ynnast. Vsindamenn fr NASA og Hsklanum Washington hafa gert mlingar ykkt ssins Norurplnum me ICESat gervihnettinum, fr rinu 2004. Me mlitkjum ICESat komust vsindamennirnir a v a slagi hafi ynnst um 7 tommur ri ea um allt a 2,2 fet fjrum vetrum. Hlutfall eldri ss minnkai einnig essum tma. Svi sem svokallaur Multi-Year (MY) s ekur (s sem er eldri en eins rs) hefur minnka um 42% samkvmt essari rannskn.

ur fyrr hafa vsindamenn mest nota afer a mla dreifingu ss en ekki a sama skapi geta mlt ykktina. En me ICESat gefst eim n einstakt tkifri til a mla beint ykkt ssins og .a.l. hafa eir betri mguleika a reikna rmml hans. myndunum hrundir m sj hvernig framvinda slagana Noruplnum hafa veri san 2004. efri myndinni er snt hvernig rmml sins hefur rast og neri myndinni kemur fram hvernig ykkt sins hefur rast.

Mynd 1
essari mynd sst a "trendi" fyrir tmabili er -900 rmklmetrar ri. S.s. rmmli minnkar um 900 rmklmetra ri, tmabilinu (smelli tvisvar myndina til a f hana fullri str).

Mynd 2
"Trendi" fyrir ykkt sins er einnig fallandi, um 17 cm ri tmabilinu (smelli tvisvar myndina til a f hana fullri str).


Frekari upplsingar um rannsknina m nlgast frttatilkynningu NASA fr 7. jl 2009:

http://www.nasa.gov/home/hqnews/2009/jul/HQ_09-155_Thin_Sea_Ice.html
og
http://www.nasa.gov/topics/earth/features/icesat-20090707.html -> bak vi ennan tengil m m.a. sj myndir sem sna run ykktar ssins veturna 2003-2008 fyrir svi. ar sst m.a. a a er meira um ynnri s 2008 en fyrri rin.

Og upplsingar um ICESat-gervihnttinn m nlgast hr:

http://icesat.gsfc.nasa.gov/

essi frsla er afrit af frslu grdagsins (7.jl), en mr fannst passandi a tengja frsluna vi essa frtt, ar sem run hitastigs heiminum og framvinda sekjunnar Norurplnum eru ntengd fyrirbri.


mbl.is tla a draga mjg r losun grurhsalofttegunda
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Algun og vihorfsbreytingar vegna loftslagsbreytinga af mannavldum

Samkvmt skrslum IPCC og ggnum vsindamanna loftslagsmlum, hkkar hitastig jrinni af vldum losunar grurhsalofttegunda (m.a. koldoxs) andrmslofti. g hef skrifa tvr frslur um vinnuhp 3 vegum IPCC (sj hr og ar), ar sem g geri grein fyrir helstu niurstum eirra. N tla g a skoa nnar atrii sem mr finnst athyglisver r essari skrslu.

Fyrst og fremst eru helstu niurstur skrslu vinnuhpsins varandi mtvgisagerir eftirfarandi:

  • Hgt er a n reifanlegum rangri til minnkunar losunar grurhsalofttegunda og kostnaur vi mtvgisagerir virist vera viranlegur.
  • Allar strstu losunar jirnar vera a draga r losun grurhsalofttegunda.
  • Agerir urfa a hefjast sem fyrst til a hgt s a n rangri til minnkunar losun grurhsalofttegunda og ar me koma veg fyrir a hitastig stgi um of.
  • Mtvgisagerir snast fyrst og fremst um minnkun losunar grurhsalofttegunda, aalega koldoxs.
  • Maurinn hefur valdi httulegum loftslagsbreytingum maurinn getur laga a.

etta leiir mig a v sem mig langar a velta upp hr, sem er; hvernig getum vi (almennir borgarar) komi a essu nna? a sem mr hefur fyrst og fremst fundist vanta, er a upplsingar, varandi hugsanlegar afleiingar hkkunar hitastigs og mikilvgi ess a mtvgisagerir byrji sem fyrst, komist til almennings. En hva getur flk gert, gefi a upplsingar um afleiingar og mtvgisagerir su eim kunnar?

skrslu vinnuhps 3 hj IPCC er tala um a hvernig fjrfestingar nstu ra msum atvinnugreinum urfi a taka mi af mtvgisagerum loftslagmlum. .e. a velja ann fjrfestingarkost og tkni sem tekur tillit til ess a minnka losun grurhsalofttegunda fr v sem n er. etta getur einnig tt vi um einstaklinga, egar neytendur kaupa vrur (ea jnustu) dag. eir geta huga a v hvort a vrur su umhverfisvnar me tilliti til losunar koldoxs. slandi getur etta t.d. tt mjg vel vi um vrur eins og bla sem losa koldox vi notkun og vrur sem fluttar eru um langan veg til landsins. etta er hluti af v sem kalla er breytingar lfsstl og hegunarmynstri eins og tala er um skrslu vinnuhps 3 hj IPCC. .e. egar breyttur hugsunarhttur leiir til breyttrar hegunar og lfsstls. Fleiri dmi um hluti sem almennt er hgt a gera r fyrir a geti breyst vi breyttan hugsunarhtt eru t.d.:

  • Breytingar hegun ba, menningarleg mynstur og val stasetningu heimilis og vinnu.
  • Breytingar notkun bla samt v a haga keyrslu (vali blum) annig a losun koldoxs veri minni.
  • Skipulag bjarflaga og samgangna annig a almenningssamgngur hafi meira rmi.
  • Hegun flks atvinnulfinu, me tilliti til umhverfisins.

Allar kvaranir samflaginu eru teknar af einstaklingum sem ba samflaginu, .a.l. munu breytt vihorf varandi essi ml vera til ess a breytingar munu vera kvaranatku innan samflagsins. a m smu lund fra rk fyrir v a breyting hugsunarhtti geti haft hrif val fyrirtkja vi fjrfestingu til framtar, ar sem vali (sem teki er af einstaklingum sem vinna innan fyrirtkisins) lendi fremur fjrfestingarleium sem leii til minni losunar grurhsalofttegunda.

essi breyting getur vart tt sr sta nema a upplsingar varandi hugsanlegar afleiingar hkkunar hitastigs og mikilvgi mtvgisagera komist til skila til sem flestra. Svona breytingar vera ekki gerar einni nttu, en v fyrr sem vi frum a huga a essum mlum og skipuleggja framtar kaup og atferli t fr essum forsendum, eim mun auveldara verur a n markmiunum. a ga vi essar hugmyndir um breyttan hugsunarhtt er a r kosta ekki svo miki ar sem r leia fyrst og fremst til breyttra vihorfa og ar me breytinga atferli. Sem dmi getur svona vihorfsbreyting ori til ess a eftirspurn eftir vrum breytist ( tt a vrum sem valda minni losun grurhsalofttegunda), sem verur til a frambo af vrum breytist til a anna breyttri eftirspurn almennings.


mbl.is Bilisti eftir Prius
Tilkynna um vieigandi tengingu vi frtt

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband